Artykuły
Nasi przyjaciele

Dziecko to niezwykły skarb - każdy rodzic chce by rosło i rozwijało się zdrowo. Dlatego tak ważne jest by wiedzieć, jakie zachowanie dziecka, jaki rodzaj aktywności jest normą rozwojową a kiedy należy być gotowym do interwencji, gdyby okazało się, że dziecko ujawnia jakiekolwiek opóźnienia czy zaburzenia rozwoju.

 Wiadomo jak ważna jest wczesna interwencja. Sam termin interwencja, to aktywność polegająca na wtrącaniu się, włączaniu w jakąś sprawę, w celu wniesienia zmiany.[1]

Jako wczesną interwencję rozumie się, wczesne psychopedagogiczne oddziaływanie na małe niepełnosprawne dziecko w celu poprawienia jego funkcjonowania oraz udzielenia wsparcia rodzinie. Wczesna interwencja ma charakter interdyscyplinarny[2], tzn. może być rozpatrywana z punktu widzenia medycznego, psychologicznego, pedagogicznego.

Wszelkie odchylenia od normy, jakieś niepokojące sygnały są pretekstem do tego by jak najwcześniej interweniować. Idea wczesnej pomocy małemu dziecku opiera się na Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dn.04.04.2005r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci [3] „Wczesna wielospecjalistyczna, kompleksowa, skoordynowana i ciągła pomoc dziecku zagrożonemu niepełnosprawnością lub niepełnosprawnemu oraz jego rodzinie."

Program ten obejmuje jak najwcześniejsze rozpoczęcie pomocy, pomoc ciągłą, czyli prowadzenie dziecka do 7. roku życia, kompleksową opiekę prowadzoną przez specjalistów, opracowywanie programów wsparcia i terapii odpowiedniej dla danego dziecka.[4]

Rodzice odgrywają ogromną rolę, w procesie wczesnej interwencji. Wiadomość o nieprawidłowo rozwijającym się dziecku to prawdziwy szok. Lęk, poczucie winy, zwątpienie, rezygnacja te uczucia towarzyszą rozgoryczonym rodzicom. Nie zmienia to faktu, iż powinni oni jak najwcześniej dowiedzieć się, co dzieje się z dzieckiem i jak mogą mu pomóc.

Aby pomagać najpierw trzeba rozpoznać problem i dążyć do takiego wspomagania dziecka, by mogło ono jak najlepiej funkcjonować.

Ułatwieniu uważnej obserwacji dziecka w pierwszym roku życia niech posłuży poniższa tabela [5].

miesiąc życia dziecka Prawidłowy rozwój dziecka Co powinno niepokoić Szczególne osiągnięcia dziecka

1 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko reaguje na głos dzwonka, na przykład wstrząśnięciem ciała, płaczem lub uciszeniem się,
  • Dziecko wodzi wzrokiem za przedmiotem przesuwanym wolno przed jego oczami,
  • Dziecko nie podnosi głowy w pozycji na brzuchu, leżąc na płaskiej powierzchni
  • Dziecko nie zatrzymuje wzroku na czyjejś twarzy
  • Dziecko leżąc na brzuchu podnosi głowę o 45o a nawet 90o,
  • Dziecko wydaje krótkie dźwięki gardłowe (oprócz płaczu i krzyku),
  • Dziecko trzyma sztywno główkę, gdy jest trzymane pionowo,
  • Dziecko składa obie rączki,
  • Dziecko uśmiecha się spontanicznie,
  • Dziecko piszczy z radości,
  • Dziecko wodzi wzrokiem za przedmiotem przesuwanym przed oczami po dużym łuku od jednej strony do drugiej

2 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko unosi głowę pod kątem 45o do podstawy w pozycja na brzuszku,
  • Dziecko śledzi przedmiot poruszający się po łuku w odległości ok. 15 cm od twarzy,
  • Dziecko nie odpowiada uśmiechem na uśmiech,
  • Dziecko nie wodzi wzrokiem za przedmiotem poruszającym się po łuku w jego polu widzenia,
  • Dziecko nie reaguje na dźwięki ożywieniem, płaczem lub uspokojeniem się (od 1 ½ miesiąca),
  • Dziecko nie wydaje dźwięków innych niż płacz (np. gruchanie)
 
  • Dziecko trzymane w pozycji pionowej, sztywno utrzymuje głowę,
  • Dziecko leżąc na brzuszku, unosi klatkę piersiową, opierając się na przedramionach,
  • Dziecko przewraca się z boku na plecy,
  • Dziecko chwyta przedmiot, np. grzechotkę włożoną do ręki,
  • Dziecko reaguje na bardzo drobne przedmioty, jak np. koralik,
  • Dziecko wyciąga ręce w kierunku przedmiotu,
  • Dziecko wokalizuje, wydajedźwięki artykułowane („a - gu"),
  • Dziecko składa obie rączki,
  • Dziecko uśmiecha się spontanicznie,
  • Dziecko leżąc na brzuszku unosi głowę prostopadle do podstawy,
  • Dziecko śmieje się głośno,
  • Dziecko wydaje okrzyki zadowolenia,
  • Dziecko śledzi w sposób ciągły przedmiot poruszający się po łuku 180o, w odległości ok. 15 cm od twarzy,

3 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko śmieje się głośno,  
  • Dziecko leżąc na brzuszku unosi głowę prostopadle do podstawy,
  • Dziecko wydaje okrzyki zadowolenia,
  • Dziecko składa obie rączki,
  • Dziecko uśmiecha się spontanicznie,
  • Dziecko śledzi w sposób ciągły przedmiot poruszający się po łuku 180o, w odległości ok. 15 cm od twarzy,
  • Dziecko w pozycji na brzuchu nie podnosi głowy pod kątem 45o do podstawy,
  • Dziecko nie śledzi przedmiotu w ruchu kołowym, w odległości ok. 15 cm od twarzy,
  •  
  • Dziecko trzyma sztywno główkę w pozycji pionowej,
  • Dziecko leżąc na brzuszku, unosi klatkę piersiową, opierając się na przedramionach,
  • Dziecko przewraca się z boku na plecy,
  • Dziecko chwyta przedmiot, np. grzechotkę włożoną do ręki,
  • Dziecko reaguje na bardzo drobne przedmioty, jak np. koralik,
  • Dziecko częściowo utrzymuje ciężar swojego ciała opierając się na stopach,
  • Dziecko podciągane do pozycji siedzącej, utrzymuje sztywno główkę,
  • Dziecko wyciąga ręce w kierunku przedmiotu,
  • Dziecko odwraca głowę w kierunku źródła dźwięku, szczególnie gdy słyszy głos mamy,
  • Dziecko grucha, wydaje artykułowane dźwięki,

 4 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko trzymane w pozycji pionowej, sztywno utrzymuje głowę,
  • Dziecko leżąc na brzuszku, unosi klatkę piersiową, opierając się na przedramionach,
  • Dziecko przewraca się z boku na plecy i odwrotnie,
  • Dziecko chwyta grzechotkę lub palce opiekuna,
  • Dziecko z uwagą wpatruje się w malutki przedmiot,
  • Dziecko wyciąga rączkę po przedmiot,
  • Dziecko piszczy z zadowolenia
  •  Dziecko nie unosi głowy o 90o, leżąc na brzuchu,
  • Dziecko nie śmieje się głośno,
  • Dziecko nie podąża wzrokiem za przedmiotem odległym o ok. 20 cm od twarzy, obracając główkę z jednej strony na drugą,
  • Dziecko podciągane do pozycji siedzącej, przyciąga brodę do klatki piersiowej,
  • Dziecko obraca się w kierunku, z którego dobiega głos, zwłaszcza matki,
  • Dziecko mówi „gu-gu" lub podobne zbitki spółgłoskowo-samogłoskowe,
  • Dziecko ślini się z zachwytu,
  • Dziecko podtrzymywane pod paszki mocno opiera się na nogach,
  • Dziecko siedzi bez oparcia,
  • Dziecko protestuje przy próbach odebrania zabawki,
  • Dziecko obraca się w kierunku, z którego dochodzi głos

 5 miesiąc życia dziecka

  •  Dziecko podciągane do pozycji siedzącej, przyciąga brodę do klatki piersiowej,
  • Dziecko mówi „gu-gu" lub podobne zbitki spółgłoskowo-samogłoskowe,
  • Dziecko ślini się z zachwytu,
  • Dziecko podtrzymywane pod paszki mocno opiera się na nogach,
  • Dziecko nie trzyma mocno głowy,
  • Dziecko leżąc na brzuszku, nie unosi klatki piersiowej, opierając się na przedramionach,
  • Dziecko nie przewraca się z boku na plecy i odwrotnie,
  • Dziecko nie wpatruje się z uwagą w malutki przedmiot,
  • Dziecko nie wyciąga rączki po przedmiot,
  • Dziecko nie piszczy z zadowolenia,
  • Dziecko nie uśmiecha się,
  • Dziecko nie chwyta grzechotki lub palców opiekuna,
 
  • Dziecko siedzi bez oparcia,
  • Dziecko obraca się w kierunku, z którego dochodzi głos,
  • Dziecko podciąga się z pozycji siedzącej do stojącej,
  • Dziecko staje, opierając się o coś lub o kogoś,
  • Dziecko samodzielnie zjada biszkopt,
  • Dziecko protestuje przy próbach odebrania zabawki,
  • Dziecko przenosi mały przedmiot z jednej rączki do drugiej,
  • Dziecko podąża wzrokiem za spadającym przedmiotem,
  • Dziecko znajduje mały przedmiot i chowa go w dłoni,
  • Dziecko łączy samogłoski i spółgłoski w sylaby „ga-ga", „ba-ba", „ma-ma", „da-da"

6 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko siedzi bez oparcia,
  • Dziecko utrzymuje się na nogach podtrzymywane w pozycji pionowej
  • Dziecko podciągane do pozycji siedzącej, nie przyciąga brody do klatki piersiowej,
  • Dziecko nie mówi „gu-gu" (lub podobne zbitki spółgłoskowo-samogłoskowe)
  •  
  • Dziecko stoi z podparciem,
  • Dziecko samodzielnie zjada biszkopt,
  • Dziecko protestuje przy próbach odebrania zabawki,
  • Dziecko obraca się w kierunku, z którego dochodzi głos,
  • Dziecko przenosi mały przedmiot z jednej rączki do drugiej,
  • Dziecko podąża wzrokiem za spadającą zabawką,
  • Dziecko chwyta ręką mały przedmiot ,
  • Dziecko gaworzy - łączy samogłoski i spółgłoski w sylaby „ga-ga", „ba-ba", „ma-ma", „da-da",
  • Dziecko podejmuje próby dotarcia do przedmiotu,
  • Dziecko podciąga się do stania z pozycji siedzącej,
  • Dziecko podciąga się do siedzenie z pozycji leżącej,
  • Dziecko podnosi mały przedmiot i przytrzymuje go palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko mówi „mama", „tata", ale bez zrozumienia

 7 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko stoi z podparciem,  
  • Dziecko siedzi bez podparcia,
  • Dziecko protestuje przy próbach odebrania zabawki,
  • Dziecko obraca się w kierunku, z którego dochodzi głos,
  • Dziecko przenosi mały przedmiot z jednej rączki do drugiej,
  • Dziecko podąża wzrokiem za spadającą zabawką,
  • Dziecko sięga po mały przedmiot i przytrzymuje go w piąstce,,
  • Dziecko gaworzy - łączy samogłoski i spółgłoski w sylaby „ga-ga", „ba-ba", „ma-ma", „da-da",
  • Dziecko podejmuje próby dotarcia do przedmiotu,
  • Dziecko bawi się w „akuku"
  • Dziecko nie zjada samodzielnie biszkopta,
  • Dziecko nie ślini się z zachwytu,
 
  • Dziecko podciąga się do stania z pozycji siedzącej,
  • Dziecko podciąga się do siedzenie z pozycji leżenia na brzuchu,
  • Dziecko podnosi mały przedmiot i przytrzymuje go palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko mówi „mama", „tata", ale bez zrozumienia,
  • Dziecko bawi się w „kosi-kosi", robi „pa-pa",
  • Dziecko porusza się, opierając się o meble
 

 8 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko stoi z podparciem,
  • Dziecko siada z pozycji leżącej,
  • Dziecko protestuje przy próbach odebrania zabawki,
  • Dziecko przesuwa się w kierunku zabawki i zabiera ją,
  • Dziecko bawi się w „akuku"
 
  • Dziecko nie zjada samodzielnie biszkopta,
  • Dziecko nie stoi z podparciem,
  • Dziecko nie siedzi bez podparcia,
  • Dziecko nie obraca się w kierunku, z którego dochodzi głos,
  • Dziecko nie przenosi małego przedmiotu z jednej rączki do drugiej,
  • Dziecko podąża wzrokiem za spadającą zabawką,
  • Dziecko nie sięga po mały przedmiot i przytrzymuje go w piąstce,
 
  • Dziecko podciąga się do stania z pozycji siedzącej,
  • Dziecko podnosi mały przedmiot i przytrzymuje go palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko mówi „mama", „tata", ale bez zrozumienia,
  • Dziecko bawi się w „kosi-kosi", robi „pa-pa",
  • Dziecko porusza się, opierając się o meble,
  • Dziecko stoi chwilę samodzielnie,
  • Dziecko rozumie słowo „nie", ale nie zawsze reaguje na nie 

 9 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko podciąga się do stania z pozycji siedzącej,
  • Dziecko podciąga się do siedzenie z pozycji leżenia na brzuchu,
  • Dziecko stoi przytrzymując się kogoś lub czegoś,
  • Dziecko podnosi mały przedmiot i przytrzymuje go palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko mówi „mama", „tata", ale bez zrozumienia,
  • Dziecko rozumie słowo „nie", ale nie zawsze reaguje na nie,
  • Dziecko bawi się w „kosi-kosi", robi „pa-pa",
  • Dziecko porusza się, opierając się o meble,
  • Dziecko nie podąża wzrokiem za spadającą zabawką,
  • Dziecko nie przesuwa się w kierunku zabawki
 
  • Dziecko potoczy piłkę w kierunku opiekuna,
  • Dziecko pije z kubka,
  • Dziecko podnosi mały przedmiot palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko przez chwilę samo utrzymuje się na nogach,
  • Dziecko stoi pewnie bez podparcia,
  • Dziecko mówi „mama", „tata" ze zrozumieniem,
  • Dziecko mówi inne słowo niż „mama" i „tata",
  • Dziecko prawidłowo reaguje na proste polecenie poparte gestem, np. „daj mi to"
 

 10 miesiąc życia dziecka

  • Dziecko podciąga się do siedzenie z pozycji leżenia na brzuchu,
  • Dziecko bawi się w „kosi-kosi", robi „pa-pa",
  • Dziecko podnosi mały przedmiot palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko chodzi, przytrzymując się mebli,
  • Dziecko rozumie słowo „nie", ale nie zawsze reaguje na nie,
  • Dziecko nie stoi przytrzymując się kogoś lub czegoś,
  • Dziecko nie podciąga się z siedzenia do stania
  • Dziecko nie mówi „mama", „tata" bez zrozumienia,
  • Dziecko nie protestuje przy próbach odebrania zabawki,
 
  • Dziecko potoczy piłkę w kierunku opiekuna,
  • Dziecko pije z kubka,
  • Dziecko podnosi mały przedmiot palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko przez chwilę samo utrzymuje się na nogach,
  • Dziecko stoi pewnie bez podparcia,
  • Dziecko mówi „mama", „tata" ze zrozumieniem,
  • Dziecko mówi inne słowo niż „mama" i „tata",
  • Dziecko prawidłowo reaguje na proste polecenie poparte gestem, np. „daj mi to"
  • Dziecko samo chodzi 

 11 miesiąc życia dziecka

  •  Dziecko chodzi, przytrzymując się mebli,
  • Dziecko bawi się w „kosi-kosi", robi „pa-pa",
  • Dziecko nie podnosi małego przedmiotu palcem wskazującym i kciukiem,
  • Dziecko nie rozumie słowa „nie,
  • Dziecko nie siada z leżenia na brzuchu
 
  • Dziecko pije z kubka,
  • Dziecko podnosi delikatnie mały przedmiot końcami palców,
  • Dziecko przez chwilę samo utrzymuje się na nogach,
  • Dziecko mówi „mama", „tata" ze zrozumieniem,
  • Dziecko mówi inne słowo niż „mama" i „tata",
  • Dziecko gaworzy tak, jakby mówiło w obcym języku,
  • Dziecko prawidłowo reaguje na proste polecenie poparte gestem, np. „daj mi to",
  • Dziecko samo chodzi,
  • Dziecko inaczej niż płaczem wyraża swoje potrzeby
 12 miesiąc życia dziecka
  • Dziecko bawi się w „kosi-kosi", robi „pa-pa",
  • Dziecko pije z kubka,
  • Dziecko podnosi delikatnie mały przedmiot końcami palców,
  • Dziecko przez chwilę samo utrzymuje się na nogach,
  • Dziecko mówi „mama", „tata" ze zrozumieniem,
  • Dziecko mówi inne słowo niż „mama" i „tata",
  • Dziecko nie chodzi, przytrzymując się mebli, 
  • Dziecko potoczy piłkę w kierunku opiekuna,
  • Dziecko samo pewnie stoi,
  • Dziecko dobrze chodzi,
  • Dziecko przez chwilę samo utrzymuje się na nogach,
  • Dziecko mówi „mama", „tata" ze zrozumieniem,
  • Dziecko mówi 3 inne słowa niż „mama" i „tata",
  • Dziecko gaworzy tak, jakby mówiło w obcym języku,
  • Dziecko prawidłowo reaguje na proste polecenie poparte gestem, np. „daj mi to",,
  • Dziecko inaczej niż płaczem wyraża swoje potrzeby

 

1.Słownik języka polskiego t. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006

2.Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dziecka, pod red. B. Cytowskiej i B. Winczury, Kraków 2006, s. 15

3. (Dz.U.Nr 68, poz.587):

4. Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dziecka, pod red. B. Cytowskiej i B. Winczury, Kraków 2006, s. 19

5. Opracowanie w oparciu o pozycję Murkoff Heidi, Eisenberg Arlene, B.S.N Hathaway Sandee Pierwszy rok życia dziecka

 


Na podstawie opracowania: Haliny Pawłowskiej-Jaroń  -  Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna Powiatu Krakowskiego

Kontakt

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
59-700 Bolesławiec
ul. Trankiewiczów 11
tel. 757322658
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
lokalizacja